Badania rynku to zespół czynności polegających na gromadzeniu informacji o zjawiskach i procesach na rynku, ich przyczynach, stanie aktualnym i tendencjach rozwojowych. Celem badań rynku jest zdobycie informacji o kształtowaniu się mechanizmów rynkowych takich, jak popyt, podaż, ceny, zachowania i preferencje konsumentów, działania konkurencji, funkcjonowanie systemu dystrybucji, sprzedaży itp. Badania rynku są częścią badań marketingowych. Prowadzenie badań rynku zarówno polepsza pozycje konkurencyjną przedsiębiorstwa jak i jest zalecane przez normy ISO_9000.

Badania rynku można podzielić według kilku kryteriów:

Horyzontu czasowego

analizy rynku, czyli poznanie aktualnych i przeszłych zjawisk, czynników i procesów rynkowych

prognozowania, czyli przewidywanie trendów i przyszłej sytuacji na rynku.

Metodyki zbierania danych

badania jakościowe służące zrozumieniu przyczyn zachowań i ich dokładnemu opisowi

badania ilościowe służące dostarczeniu wskaźników charakteryzujących powszechność zjawiska

Zwykle w jednym procesie badawczym badania jakościowe są łączone z badaniami ilościowymi.

Typie analizowanych danych

badania pierwotne - wykorzystujące dane powstające na użytek danego badania

badania wtórne - reinterpretacja danych powstałych wcześniej

Sposobie organizacji badania

wewnętrzne - wykorzystujące dane istniejące w firmie (np. sprzedaż, ilość reklamacji) bez odwoływania się do danych zewnętrznych

zewnętrzne - korzystające z danych spoza firmy - zarówno urzędowych (np. GUS) jak i dostarczanych przez firmy zajmujące się badaniami rynku. Dane pochodzące od agencji badawczych można podzielić na dane syndykatowe (czyli zbierane podczas jednego projektu badawczego a następnie sprzedawane wielu firmom - np. panel gospodarstw domowych) i ad hoc (czyli zbierane na użytek konkretnego klienta).

Celu badań

badania eksploracyjne - opisujące zachowania, potrzeby, wartości, styl życia, wzorce konsumpcji itd.

badania testowe - testy nowych produktów

badania cenowe - służące określeniu elastyczności cenowej i optymalnej ceny

badania marki - służące określeniu siły i wizerunku marki

badania segmentacyjne - służące określeniu użytkowników produktu / usługi i ich podzieleniu na segmenty

panele gospodarstw domowych - służace pokazaniu zmian w konsumpcji, głównie produktów FMCG

badania mediów - służące określeniu zwyczajów konsumpcji mediów (prasa, radio, TV, internet itd.)

badania zachowań przy półce sklepowej

badania reklamy - służące testowaniu reklamy na różnym stopniu jej powstawania, jej zauważalności i skuteczności

badania satysfakcji klientów

W badaniach rynku są często wykorzystywane metody badawcze zaczerpnięte z badań opinii publicznej, psychologii i socjologii. Osoby zajmujące się zawodowo badaniami rynku są zrzeszone w Europejskim Stowarzyszeniu ESOMAR, w Polsce działa też PTBRiO - Polskie Towarszystwo Badaczy Rynku i Opinii oraz stowarzyszenie firm badających rynek OFBOR.